Symptomen trauma/PTSS

Symptomen psychotrauma/PTSS

De belangrijkste klacht bij een psychotrauma of PTSS is het steeds weer opnieuw beleven van de verschrikkelijke gebeurtenis.

De klachten kunnen grofweg worden onderverdeeld in vier soorten klachten: herbelevingen, vermijdingsreacties, negatieve gedachten en gevoelens en sterke prikkelbaarheid of hyperactivatie.

1. Herbelevingen

Nare herinneringen; beelden en gedachten die zich vaak opdringen. Angstige dromen over de traumatische gebeurtenis. U reageert soms alsof de traumatische gebeurtenis opnieuw plaatsvindt. U voelt zich erg angstig als u wordt geconfronteerd met iets wat met deze gebeurtenis in verband staat. De reacties kunnen zowel psychisch als lichamelijk van aard zijn, denk aan een snellere hartslag of ademhaling, trillen en zweten.

2. Vermijdingsreacties

Vermijden van gedachten, gevoelens of situaties, bijvoorbeeld door activiteiten, plaatsen en mensen te vermijden die herinneringen aan het trauma oproepen.

3. Negatieve gedachten, afgestompte gevoelens

U kunt zich een belangrijk onderdeel van het trauma niet herinneren. Uw interesse voor (vroegere) waardevolle activiteiten is sterk afgenomen. Uw gevoelens voor uzelf of voor anderen zijn zijn vlak geworden en u voelt zich minder verbonden.

4. Sterke prikkelbaarheid of hyperactivatie

Dit kan zich uiten in moeilijk in slaap vallen en blijven, prikkelbaarheid, woede-uitbarstingen, concentratiemoeilijkheden, overdreven waakzaamheid of schrikachtig zijn.

Meer symptomen trauma of PTSS

Naast deze vier soorten klachten zijn er nog meer belangrijke kenmerken:

  • gevoelens van vervreemding
  • emotionele vervlakking
  • slaapstoornissen
  • angsten
  • schuldgevoelens
  • machteloosheid

Als deze klachten zich langer dan een maand voordoen, kan er sprake zijn van psychotrauma of een Post Traumatische Stressstoornis (PTSS).

Andere symptomen of klachten bij PTSS en/of psychotrauma, die we vaker zien zijn:

  • nachtmerries en angstige dromen over het trauma
  • vergrote alertheid
  • vermijding van situaties die herinneren aan het trauma, bijvoorbeeld door
  • moeite met concentreren
  • overdreven schrikreacties of paniekaanvallen
  • agressie-uitbarstingen of uiterst geremde boosheid
  • stemmingswisselingen, waaronder depressie
  • lichamelijke klachten
  • zeer laag zelfbeeld
  • angst dat eventuele kinderen misbruikt worden
  • overbezorgdheid ten aanzien van de kinderen
  • zelfbeschadiging (automutilatie)
  • verdoven door middel van drank of drugs.

Trauma en andere klachten of stoornissen

Naast de hierboven beschreven symptomen kunnen na een traumatische ervaring nog andere klachten en stoornissen optreden. Denk hierbij aan rouw, aan een depressieve stoornis, een angst-of dwangstoornis maar ook verslavingsproblematiek. Daarnaast kunnen klachten als schuldgevoelens, schaamte, machteloosheid, eetproblemen, een laag zelfbeeld en zelfbeschadiging voorkomen.

Complexe PTSS

Mensen kunnen een complexe PTSS ontwikkelen wanneer zij langdurig en ernstig werden getraumatiseerd op jonge leeftijd. Hierbij denken we aan seksueel misbruik, lichamelijke en geestelijke mishandeling, verwaarlozing en geweld. Complexe PTSS heeft dezelfde symptomen als PTSS, maar heeft daarnaast ook nog andere symptomen.

Naast vermijding, herbeleving en spanning is er ook sprake van dissociatieve momenten. Dat betekent dat bepaalde gedachten, emoties, waarnemingen of herinneringen buiten het bewustzijn worden geplaatst. Ze zijn tijdelijk niet 'oproepbaar' of vertonen minder samenhang. Ook is er sprake van emotieregulatie-problematiek: u raakt snel overspoeld en bent moeilijk te kalmeren. Sommige mensen proberen emoties de baas te worden door zich risicovol te gedragen of zichzelf te beschadigen.

Als er sprake is van complexe PTSS wordt vaak gekozen voor traumagerichte behandeling. Soms kan het nodig zijn om eerst beter te leren omgaan met emoties en om sociale vaardigheden te leren.