Mensen met een dwangstoornis hebben last van dwanggedachten (obsessies) of dwanggedachten, waardoor zij bepaalde handelingen steeds herhalen. Het niet kunnen uitvoeren van een dwangmatige handeling leidt vaak tot angst. Een bekend voorbeeld van een dwangstoornis is smetvrees.

Bij een dwangstoornis wordt er onderscheid gemaakt tussen een dwanggedachte en een dwanghandeling, ook wel 'obsessies' en 'compulsies' genoemd. Dwanghandelingen worden veroorzaakt door dwanggedachten; de handelingen volgen om uw innerlijke onrust weg te nemen. 

De dwangstoornis die het meest voorkomt is smetvrees, maar ook controledwang komt vaak voor. Een voorbeeld: als u thuis weggaat controleert u meerdere keren of het gas wel uit staat. Of: u checkt voortdurend of u wel alles bij u hebt.

Bovenstaande handelingen voert iedereen wel eens uit, maar als u een dwangstoornis hebt vertrouwt u uw eigen waarnemening niet meer. Daardoor controloleert u voortdurend of het gas wel uit staat. In plaats van dat deze controle uw onzekerheid wegneemt, wordt u alleen maar meer onzeker. Een dwangstoornis gaat bijna nooit vanzelf over en kan ernstiger worden naarmate u meer stress hebt.

Symptomen dwangstoornis

We zien dat mensen met een dwangstoornis:

  • alles in het leven perfect willen regelen
  • nergens onbekommerd van kunnen genieten
  • een verstoorde dagelijkse routine hebben door voortdurende dwanghandelingen
  • last hebben van verstoorde sociale activiteiten door voortdurende dwanghandelingen

Oorzaak dwangstoornis

Over de oorzaak van een dwangstoornis is nog niet veel bekend. Wel weten we dat bepaalde factoren het risico op een dwangstoornis kunnen vergroten:

  • Een dwangstoornis kan erfelijk zijn
  • Mensen met een dwangstoornis hebben vaak ook een andere psychische stoornis
  • Een ingrijpende gebeurtenis, zoals een scheiding of zwangerschap

Behandeling dwangstoornis

Als u zich herkent in de symptomen die horen bij een dwangstoornis is het belangrijk om contact op te nemen met uw huisarts. Deze kan u voor behandeling doorverwijzen naar PsyQ. Er bestaat geen speciale dwangstoornis test die u kunt invullen om erachter te komen of uw symptomen te herleiden zijn naar een dwangstoornis. U kunt wel onze angststoornis test invullen.

Uw behandelaar kijkt samen met u naar de mogelijke oorzaken van uw dwangstoornis, hoeveel last u ervan hebt en onderzoekt of u mogelijk nog een andere psychische aandoening hebt.

Cognitieve gedragstherapie is een bewezen effectieve methode om aan uw dwangstoornis te werken. Daarnaast kan de behandeling (tijdelijk) ondersteund worden met medicatie.

Bij de behandeling ligt het accent op een geleidelijke confrontatie met de dwangstoornis.

De behandeling bestaat meestal uit:

  • ontspannings- en ademhalingstechnieken
  • dwanggedachten leren relativeren
  • leren en lezen over de aandoening, zelfhulpliteratuur
  • voorlichtingsbijeenkomsten
  • gedragstherapie, al dan niet gecombineerd met medicijnen