Onderzoek persoonlijkheidsstoornissen

pdf

Een persoonlijkheidsstoornis wordt lang niet altijd herkend. Niet door mensen zelf of hun omgeving, niet door eerste hulpverleners en ook niet binnen de psychiatrie. Om die reden besteedt PsyQ veel aandacht aan onderzoek naar persoonlijkheidsstoornissen én naar de beste behandelmethoden.

Karin Slotema, psychiater en bijzonder hoogleraar persoonlijkheidsstoornissen, over het belang van onderzoek: “Niet iedereen heeft baat bij dezelfde behandeling”.

Persoonlijkheidsstoornissen: het belang van onderzoek

“Mensen komen niet bij ons met de mededeling ‘Ik heb last van een persoonlijkheidsstoornis’, vertelt Slotema. “Ze komen hier bijvoorbeeld met depressieve klachten, paniekaanvallen of ze drinken te veel. Maar bij velen speelt er dus méér; zij hebben ook een persoonlijkheidsstoornis.”

De literatuur wijst uit dat binnen de geestelijke gezondheidszorg ongeveer de helft van alle patiënten die in behandeling zijn voor een bepaald ziektebeeld óók een persoonlijkheidsstoornis heeft. Maar in de klinische praktijk heeft nog geen tien procent van deze groep daadwerkelijk een persoonlijkheidsstoornis als bijkomende diagnose. Laat staan dat ze ervoor behandeld worden.

Vooroordelen

“Mensen met een persoonlijkheidsstoornis hebben veel last van hun aandoening,” gaat Slotema verder. “Ze functioneren minder goed als het aankomt op bijvoorbeeld werk en relaties. Dat zijn allemaal redenen om meer aandacht aan onderzoek en behandeling te besteden. Ook het negatieve stigma dat aan een persoonlijkheidsstoornis kleeft is lastig. Vooroordelen die ik vaak hoor als het over een persoonlijkheidsstoornis gaat: ‘dan ben je vast een moeilijk persoon, of ‘dan ben je niet te helpen’.

Heel jammer, want iemand is niet alleen zijn of haar aandoening en verbetering is wel degelijk mogelijk.”

De beste volgorde

“Niet iedereen met een persoonlijkheidsstoornis heeft baat bij dezelfde behandeling. Recent is vanuit PsyQ Noord Holland en de Universiteit van Amsterdam een onderzoek gestart om in kaart te brengen waarom de één wel van een bepaalde behandeling voor persoonlijkheidsstoornissen profiteert en de ander niet,” vervolgt Slotema. Als we dat weten vóór de behandeling start, scheelt dat enorm in behandeltijd.

Welke behandeling bij meerdere diagnoses?

Dat mensen daarnaast niet één diagnose hebben maar meerdere, kan de behandeling van een persoonlijkheidsstoornis lastig(er) maken. Zij hebben bijvoorbeeld PTSS met herbelevingen en nachtmerries. Het is dan best lastig om een ingewikkelde psychotherapie voor persoonlijkheidsstoornissen te volgen. Daarom loopt er momenteel een onderzoek naar het effect van PTSS-behandeling aan het begin van een behandeltraject voor persoonlijkheidsstoornissen. Ook zal binnenkort een onderzoek beginnen naar de behandeling van psychotische verschijnselen zoals het horen van stemmen, aangezien mensen met een persoonlijkheidsstoornis daar veel last van kunnen hebben.”

Ik ben blij dat PsyQ een vooruitstrevende organisatie is. Er wordt veel onderzoek gedaan, zeker voor een niet-universitaire instelling. Er zijn veel afdelingen met het TOPGGz-keurmerk. De afdeling persoonlijkheidsstoornissen nog niet, maar daar werken we wel naar toe.”