Niet iedereen met autisme vertoont dezelfde kenmerken. Deze kunnen van tijd tot tijd verschillen en zijn afhankelijk van iemands stemming en de situatie. Er zijn wel symptomen die bij een groot deel van de mensen met autisme voorkomen. Deze symptomen zijn onder te verdelen in sociale en communicatieve beperkingen, vaste rituelen en moeite hebben met veranderingen.

Vooral het begrijpen van lichaamstaal en het aanvoelen van de gevoelens van anderen is bij mannen vaak veel minder goed ontwikkeld dan bij vrouwen. Er zijn heel veel mannen die meer met hun verstand doen dan met hun gevoel. Ze denken rationeel, ze houden zich graag aan de feiten en reageren oplossingsgericht op emotionele problemen. Dat noemen we geen autisme.  We stellen pas een diagnose als je gedrag of je manier van denken je op één of andere manier belemmert in je sociaal en maatschappelijk functioneren.

Sociale en communicatieve beperkingen

  • onvermogen om gevoelens, interesses, drijfveren en dergelijke aan te voelen en onder woorden te brengen
  • geen besef dat de ander een andere belevingswereld heeft dan uzelf
  • de ander niet kunnen aanvoelen
  • u niet op het gevoel van de ander kunnen afstemmen
  • rationeel, feitelijk en logisch denken
  • woordgrapjes niet begrijpen
  • niet anders dan eerlijk kunnen zijn, ook als dit sociaal ongepast is
  • de betekenis van lichaamstaal (non-verbaal gedrag) niet kennen
  • sociaal onaangepaste lichaamstaal in onder meer het oogcontact, gelaatsuitdrukkingen of gebaren
  • beperkte behoefte aan sociale contacten
  • onvermogen vriendschappen en liefdesrelaties aan te gaan of te onderhouden

Moeite met veranderingen

  • weerstand voelen tegen en angst hebben voor zowel grote als kleine veranderingen in het leven zoals verhuizen, afspraken in de agenda die niet door kunnen gaan, maar ook het eten van onbekende gerechten of het dragen van nieuwe kleding of spontaan uitgenodigd worden door vrienden of familie
  • de wereld klein en overzichtelijk houden en zo voorspelbaar mogelijk maken
  • vasthouden aan vaste gewoontes en sterk hechten aan orde en netheid
  • overgevoeligheid of juist ongevoeligheid voor prikkels, bijvoorbeeld geen pijn of kou voelen, of niet tegen bepaalde stoffen of geuren kunnen

Vaste rituelen

  • sterk hechten aan gewoontes en vaste rituelen, ook als die sociale problemen geven
  • beperkte, vaste en soms diepgaande interesses
  • stereotype spraak, bijvoorbeeld vaak dezelfde zinnen en woorden gebruiken
  • vaak bepaalde bewegingen herhalen

Talenten

Naast bovenstaande ‘beperkingen’ heeft iemand met autisme vaak ook een hoop talenten. Zo zijn ze vaak erg gedetailleerd, eerlijk en zorgvuldig. Veel mensen met autisme werken in de ICT, een beroep dat vaak goed bij ze past.

Compensatiegedrag

Er zijn ook mensen met autisme aan wie u dat bijna niet kunt merken. Ze vertonen wel symptomen van autisme, maar weten deze symptomen te verbloemen door hun gedrag. Vooral mensen met autisme die gemiddeld of meer dan gemiddeld intelligent zijn, vertonen compensatiegedrag. Dit betekent dat zij zichzelf hebben aangeleerd hoe ze zich in een bepaalde situatie moeten gedragen. Ze hebben bijvoorbeeld geleerd dat ze iemand moeten aankijken tijdens een gesprek of dat het ‘normaal’ is om iemand te vragen hoe het met hem of haar gaat.

Wilt u snel zien of klachten samenhangen met autisme, doe de online zelftest.