Depressie tijdens de feestdagen: wat kun je als naaste doen?

Depressie en de feestdagen: wat kun je als naaste doen?

De komende tijd hoor je het overal: ‘Vrolijk kerstfeest en een gelukkig nieuwjaar!’ Maar iemand met een depressie kijkt misschien helemaal niet zo uit naar de decembermaand. Wat kun je rond de feestdagen als partner, familielid of vriend(in) betekenen voor een naaste met een depressieve stoornis? Psychiater Marjolijn de Kruif is gespecialiseerd in depressie en geeft advies.

“In mijn spreekkamer geven mensen met een depressie soms aan dat ze eenzaamheid ervaren”, vertelt psychiater Marjolijn de Kruif. “Dit komt doordat hun naasten niet helemaal kunnen voelen of begrijpen waar ze last van hebben. Juist tijdens de feestdagen, waarin de nadruk ligt op verbinding en contact, kan dat gevoel van eenzaamheid worden versterkt.”

Toch hoeft dat niet per se zo te zijn, legt De Kruif uit. “De een wordt er misschien somberder van, terwijl de ander juist behoefte heeft aan afleiding. Het ligt er maar net aan hoe het op dat moment met de depressieve klachten van de persoon gaat.”

Voor partners, familieleden of vrienden van iemand met een depressie kunnen de feestdagen daardoor extra spannend zijn. Want hoe gaat het nu echt met hem of haar? Kan het kerstdiner gewoon doorgaan of blazen we het liever af? En moet je thuisblijven om steun te bieden of kun je heus wel naar die kerstborrel? Met de volgende tips van psychiater Marjolijn de Kruif maak je het jezelf en je naaste met een depressie (hopelijk) wat gemakkelijker. Niet alleen tijdens de feestdagen, maar ook daarna.

Ga het gesprek met elkaar aan

Een van de belangrijkste dingen die je volgens De Kruif kunt doen, is het gesprek over de feestdagen aangaan: “Vraag aan je naaste met een depressie wat hij of zij verwacht van de feestdagen. Is er behoefte aan afleiding of juist helemaal niet? En wat kun jij daarin betekenen?” Op die manier is het gemakkelijker om samen een plan te maken. Probeer tijdens het gesprek goed te luisteren, zodat de ander zich gezien en gehoord voelt.

Houd een dagstructuur aan

“We weten dat het voor mensen met een depressie belangrijk is om een dagstructuur te hebben”, vertelt De Kruif. “Zonder duidelijke structuur kan het voor iemand met een depressie lastig zijn om dingen te ondernemen.” Maar met de feestdagen zijn de meeste mensen vrij en is de dagelijkse routine ver te zoeken. Kijk daarom samen hoe je die dagstructuur toch kunt behouden. De Kruif: “Spreek desnoods een dagindeling af met activiteiten zoals wandelingen en spelletjes.”

Verdiep je in depressie

Feestdagen of niet: als je wilt begrijpen wat jouw naaste met een depressie ervaart, is het raadzaam om je erin te verdiepen. Zoek uit wat een depressieve stoornis is, welke behandelingen er zijn en waar jullie terecht kunnen als het ineens erg slecht gaat. Waarom dat zo belangrijk is? De Kruif: “Je kunt nooit helemaal voelen wat iemand met een depressie doormaakt, maar je krijgt er in ieder geval wel meer begrip voor.”

Denk aan jezelf

Als partner, familielid of vriend(in) van iemand met een depressie ga je zelf ook door een zware tijd. Daarom is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen, ook met de feestdagen. De Kruif: “Alles opgeven om je naaste te steunen is niet zo wenselijk en gezond. Dan houd je het niet vol.” Ga dus, in overleg natuurlijk, als het even kan gewoon wél naar het kerstdiner waar je zo naar uitkeek.

Daarnaast kan het helpen te beseffen dat jij niet verantwoordelijk bent voor het herstel van je naaste, vertelt de psychiater: “Je probeert je familielid, geliefde of vriend(in) waarschijnlijk zo goed mogelijk te steunen. Maar je bent geen behandelaar of professional. Als de ander niet opknapt, dan ligt dat niet aan jou.” Dit besef kan veel verlichting geven.

Zoek steun bij anderen als dat nodig is

Zoek ook gerust steun bij anderen. Denk aan je huisarts, de behandelaar van je depressieve naaste of Labyrint in Perspectief, een stichting die zich inzet voor familieleden en vrienden van mensen met psychiatrische problemen. Maar wees ook niet bang om je zorgen met je depressieve naaste te delen.

Tot slot: is je naaste suïcidaal (tijdens de feestdagen)?

Bij een depressie kunnen ook symptomen zoals doodsgedachten of suïcidaliteit horen. Merk je dat dit tijdens de feestdagen bij jouw depressieve partner, familielid of vriend(in) speelt? Dan kun je het beste contact opnemen met je behandelaar, de doktersnachtdienst (vraag naar de crisisdienst) of 113 zelfmoordpreventie.