Whiplash

Wat is een whiplash? Met de term whiplash kunnen verschillende dingen worden bedoeld:

  • de slingerende beweging die het hoofd maakt bij bijvoorbeeld een botsing: het hoofd beweegt snel en krachtig naar voren en vervolgens naar achteren (of andersom), terwijl de romp niet of nauwelijks meebeweegt; of
  • de klachten die het gevolg zijn van deze beweging.

Voor de tweede betekenis is de term (post)-whiplashsyndroom juister, of: whiplash gerelateerde klachten. Whiplash is geen diagnose maar een verzamelnaam voor klachten die kunnen zijn ontstaan door een plotselinge heen-en-weerbeweging van het hoofd en de nek; in de volksmond wordt dit een whiplash genoemd. Een aan whiplash gerelateerde aandoening is geen ziekte maar een syndroom. Een syndroom is een combinatie van samenhangende verschijnselen (een symptomen-complex) waarvan de oorzaak (nog) niet bekend is.

Klachten

Bij een groot deel van de mensen die een whiplash hebben doorgemaakt gaan de klachten vanzelf voorbij. Tussen de 40 en 66% van de mensen hebben na 3 maanden geen pijnklachten meer. Wanneer de klachten na 6 maanden nog niet voorbij zijn spreekt men van het late whiplash syndroom. De gevolgen van een whiplash zijn voor de buitenstaander vaak niet te zien en zijn voor een arts moeilijk of helemaal niet vast te stellen. Het klachtenpatroon varieert sterk per persoon.

Als typische klachten van het acute whiplash syndroom (WAD I/II) worden omschreven:

  • pijn in de nek, soms uitstralend naar het achterhoofd, de schouders en de armen;
  • een stijve nek en beperking van de beweging; 
  • hoofdpijn, vooral in het achterhoofd, soms uitstralend naar het voorhoofd.

Minder vaak komen voor:

  • klachten over het zien, het gehoor, oorsuizen, duizeligheid en misselijkheid;
  • tintelingen en een doof gevoel van de handen;
  • klachten over het geheugen, moeheid en autonome functies

Bij het late whiplash syndroom treden vaak naast de vermoeidheid, concentratiestoornissen, geheugenklachten ook psychologische veranderingen op zoals somberheid, nervositeit en emotionele labiliteit.