Kanker en psyche

Kanker is het gevolg van een samenloop van omstandigheden waarbij leefstijl, aanleg en toeval een rol spelen. Te horen krijgen dat u kanker heeft geeft een enorme schok. Uw leven staat op zijn kop en alle zekerheid lijkt verdwenen.

Onverwacht word u voor vragen gesteld die de kern van uw bestaan raken. Vragen zoals:

  • waarom overkomt mij dit?
  • hoe lang zal ik nog leven?
  • wat kan ik nog met mijn leven?
  • wat niet meer?
  • wat wil ik met mijn leven?
  • wat niet meer?
  • wie ben ik?
  • hoe kan ik met anderen omgaan?
  • hoe wil ik dat anderen met mij omgaan?
  • waar kan ik op vertrouwen?

Psychische gevolgen van kanker

De ziekte maakt dat alles wat vanzelfsprekend was, opeens ter discussie komt te staan. Dit kan zich uiten binnen uw baan, in het contact met vrienden of kennissen, maar ook uw doelen kunnen veranderen. Het hebben van kanker is een zware opgave, voor uzelf en voor uw naasten.

De ziekte kanker en de intensieve behandelingen, hebben ingrijpende gevolgen, die het functioneren en welbevinden ernstig kunnen belemmeren. Deze gevolgen kunnen zich uiten op de volgende gebieden: het lichamelijk, geestelijk en sociaal gebied. Zoals bijvoorbeeld vermoeidheid tijdens of na kanker, conditievermindering en onzekerheid.

Uzelf aanpassen aan en het verwerken van kanker kost veel energie. En soms stelt u zichzelf misschien de vraag: Hoe doe ik dat? Hoe houd ik mezelf overeind? Het hebben van kanker is een ingrijpend (veranderings-)proces.

Vermoeidheid is vaak een groot probleem tijdens de behandeling van kanker, maar zeker ook nog daarna. Medische factoren en de behandeling verklaren nu niet meer waarom u zo moe bent (gebleven). Blijkbaar spelen de ziekte kanker en de behandeling ervan een belangrijke rol in het ontstaan van de vermoeidheid, maar kunnen ze het voortbestaan ervan niet verklaren.

Als vermoeidheid chronisch wordt

Wanneer de vermoeidheidsklachten één jaar na afronding van de behandeling nog bestaan en er geen lichamelijk verklaring gevonden is, dan spreken we van chronische vermoeidheid na kanker.

Factoren bij vermoeidheid na kanker

Uit onderzoek blijkt dat bij vermoeidheid na kanker specifieke factoren een rol spelen. Die zorgen dat de vermoeidheid blijft bestaan. U kunt hierbij denken aan:

  • onvoldoende verwerking
  • angst
  • opvattingen over vermoeidheid
  • verstoord slaap-waak ritme
  • mate en manier van lichamelijke activiteit
  • sociale steun

Sommige van deze factoren zijn voor u misschien heel herkenbaar, anderen niet. Dit is voor ieder mens heel verschillend.

Begeleiding bij kanker

Behandeling kan u helpen zich aan de nieuwe levenssituatie aan te passen. U kunt bijvoorbeeld hulp nodig hebben bij het leren omgaan met heftige emoties zoals boosheid, verdriet, angst en somberheid, om meer greep te krijgen op het leven, of om troost te zoeken.