Somatiek & psyche

Somatiek en psyche

illustratie+somatiek+200px.png

Somatiek en psyche helpt mensen met lichamelijke klachten die een grote invloed hebben op hoe zij zich voelen, en andersom. Voorbeelden van dit soort lichamelijke klachten zijn chronische pijn, chronische vermoeidheid of een conversiestoornis.

Wat is somatiek en psyche?

Somatiek betekent letterlijk lichamelijk en psyche gaat over het geestelijk welzijn. Je komt bij somatiek en psyche terecht als een lichamelijke aandoening psychische gevolgen heeft en/of psychische klachten je lichamelijke gezondheid beïnvloeden. Somatiek en psyche wordt ook wel somatisch (on)verklaarde lichamelijke klachten genoemd.

Naast lichamelijk verklaarbare aandoeningen, is het mogelijk dat er geen medische verklaring is voor lichamelijke klachten. Dit wordt SOLK genoemd, ofwel Somatisch Onverklaarbare Lichamelijke Klachten. Aan dit soort klachten worden allerlei namen gegeven: lichamelijk onbegrepen klachten, functionele klachten, psychosomatische stoornissen/klachten of somatoforme klachten. Ook SOLK kunnen voor psychische klachten zorgen.

Cijfers

Maar liefst de helft van de Nederlanders heeft weleens last van onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten. Vaak gaan deze na korte tijd vanzelf weer over, maar helaas niet bij iedereen. Naar schatting heeft minstens 10% van de bevolking onverklaarbare chronische pijnklachten en meer dan 2% van de bevolking last van chronische vermoeidheid (cijfers van Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie).

Kenmerken en symptomen

De symptomen en de soort klachten verschillen per persoon. Je klachten kunnen op één plaats in het lichaam optreden, maar ook op meerdere plaatsen tegelijk. Bij chronische pijnklachten kan het bijvoorbeeld gaan om rugpijn, hoofdpijn, gewrichtsklachten of pijn aan nek en schouders. Bij chronische vermoeidheidssyndroom ben je continu ontzettend moe. Zelfs wanneer je de hele dag in bed hebt gelegen, lukt het jou amper om op te staan.

Daarbij kun je ook klachten hebben als hoofdpijn en spierpijn. Wanneer je last hebt van uitvalsverschijnselen, verlies je bijvoorbeeld plotseling de controle over je spieren. Het voelt alsof delen van je lichaam verlamd zijn en al je kracht is verdwenen.

Hoe verschillend de klachten ook zijn: stuk voor stuk zijn ze onvoldoende verklaard, houden ze al langere tijd aan en kunnen ze jouw leven flink door de war schoppen. Eetafspraken met vrienden? Naar de bioscoop met je partner? Elke dag naar je werk? Je zou wel willen, maar het lukt gewoon niet.

Oorzaken onvoldoende verklaarde klachten

Er zijn verschillende aanleidingen bekend die mogelijk voor (het in stand houden van) jouw klachten zorgen, bijvoorbeeld langdurige stress. Mogelijk zijn je klachten ontstaan na een drukke periode op je werk of na een zware medische ingreep. Het kan ook een optelsom zijn van verschillende dingen: je hebt bijvoorbeeld last van je nek door een verkeerde slaaphouding, daardoor ga jij je steeds voorzichtiger bewegen en sla jij je sportavond steeds vaker over. Bovendien maak jij je steeds meer zorgen, waardoor jij je spieren nog meer aanspant en de pijn verergert.

Aandacht en gevoeligheid

Het kan dat iemand met SOLK lichamelijke klachten sneller opvalt dan iemand zonder die klachten. Zij letten er meer op of zijn gevoeliger voor wat er in hun lichaam gebeurt.

Gedachten en ideeën

Sommige mensen maken zich meer zorgen als ze iets voelen in hun lichaam. De overmatige focus op het wel of niet functioneren van het lichaam, kan ervoor zorgen dat de klachten verergeren.

Uitlokkende gebeurtenissen

Lichamelijke klachten ontstaan na een nare ervaring of na ziekte. De traumatische gebeurtenis heeft invloed op het lichaam en daardoor ook op de geest.

In stand houdende factoren

Iemand met pijnklachten kan zo angstig zijn geworden dat hij of zij nauwelijks meer durft te bewegen. Niet bewegen heeft meestal geen goede invloed op het functioneren van het lichaam. Het kan bijvoorbeeld dat door het weinig bewegen, de spieren verslappen. De volgende keer dat je wél beweegt, kost dit moeite of doet pijn, omdat het lichaam en spieren niet meer gewend zijn te bewegen.

Soorten psychosomatiek

Body Dysmorphic Disorder (BDD) Patiënten met BDD hebben last van negatieve gedachten over hun uiterlijk. Lees verder
Chronische pijn Bij chronische pijn worden klachten in stand gehouden door lichamelijke en psychische factoren. Lees verder
Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) Bij CVS is er sprake van aanhoudende ernstige vermoeidheidsklachten. Lees verder
Conversiestoornis / PNEA Spanningsaanvallen die erg lijken op epilepsie, zonder epileptiforme activiteit in de hersenen. Lees verder
Tics Iemand met een ticstoornis maakt ongewenst korte en plotselinge bewegingen of geluiden. Lees verder

Oorzaken en behandeling

Behandeling psychosomatiek

Als je niet weet wat het is, hoe kom je er dan vanaf? PsyQ wil jou graag helpen. Samen werken we eraan dat pijn, vermoeidheid of andere klachten jouw leven niet langer overschaduwen. Bij PsyQ sta je er niet alleen voor. Door met je klachten te leren omgaan kan jij je weer richten op de dingen in het leven die voor jou belangrijk zijn.

Hoe donker de toekomst ook lijkt, vertrouw erop dat je geholpen kunt worden. We bieden vooruitstrevende, deskundige zorg en vinden samen met jou de behandeling die bij je past. Iedereen is uniek en iedereen ervaart daardoor andere negatieve gevolgen van zijn of haar klachten. Tijdens de behandeling houden we dan ook rekening met jouw doelen om jouw kwaliteit van leven te verbeteren.

Bekijk behandelmogelijkheden

Grip op klachten samenwerking

PsyQ werkt samen in het landelijk project Grip op Klachten samen met de Universiteit Leiden Instituut Psychologie, Sectie Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie.

NOLK samenwerking

PsyQ is onderdeel van NOLK, oftewel Netwerk Onvoldoende Verklaarde Lichamelijke Klachten. Bij dit netwerk zijn instellingen en professionals aangesloten die hun krachten bundelen zodat de kwaliteit van behandeling, scholing en onderzoek op het gebied van onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten verbetert.

Test psychosomatiek

Ervaar jij (on)verklaarde lichamelijke klachten? Doe dan de Somatiek en psyche zelftest. De test richt zich op psychosomatische aandoeningen in het algemeen, en geeft een indicatie of er mogelijk sprake is van een aandoening waarbij er verband is tussen somatische klachten en psychische problemen. De uitslag is geen diagnose. Bespreek de uitkomst van de somatiek en psyche-test met je (huis)arts.

Aanmelden

Met een verwijsbrief van een (huis)arts kan je je aanmelden bij PsyQ.