Promotie Dyllis van Dijk - Van wachttijd tot behandelkeuze

Verbetering van ambulante depressiezorg

De studies die zijn opgenomen in dit proefschrift richten zich op factoren die de ambulante behandeling van depressie kunnen verbeteren. Zo blijkt dat langere wachttijden leiden tot slechtere behandelresultaten, wat het belang van snelle zorg benadrukt. Ook is het belangrijk om inzicht te krijgen in wie uitvalt na start van de behandeling. Vanuit de onderzochte groep bleek dat mensen met een hogere sociaaleconomische status, ernstigere depressie of andere psychische klachten hun behandeling vaker afmaken.

Verder kregen cliënten met depressie en persoonlijkheidsproblemen meer psychotherapiesessies dan cliënten zonder die combinatie, wat vragen oproept over de juiste behandelintensiteit. Uit het onderzoek naar ervaringen van cliënten en hun naasten blijkt dat een goede therapeutische relatie en een combinatie van goede organisatie, richtlijngebruik en passende behandelonderdelen belangrijk zijn voor behandelsucces.

Hulpmiddelen voor behandelplanning

Ook zijn zestien predictie-instrumenten beoordeeld die clinici kunnen helpen bij het plannen van de depressiebehandeling. De meeste instrumenten zijn nog niet heel precies, maar kunnen wel ondersteunend zijn. Eén zo'n instrument, de Dutch Measure for Quantification of Treatment Resistance in Depression (DM-TRD), voorspelde slechtere behandeluitkomsten bij hogere scores. Het toevoegen van een item over jeugdtrauma verbeterde de voorspelling niet.

Het proefschrift onderstreept hiermee het belang van kortere wachttijden, het voorkomen van uitval, zorgvuldig doseren van behandelintensiteit, aandacht voor het perspectief van cliënten en naasten en verstandig gebruik van predictie-instrumenten om de ambulante depressiezorg te verbeteren.

Belangrijke bevindingen

• Sneller starten met behandeling is belangrijk: langere wachttijden zorgen voor minder goede behandelresultaten.
• Het voorkomen van uitval tijdens behandeling zorgt voor betere uitkomsten en leidt tot zorgvuldiger gebruik van de schaarse tijd en middelen in de GGZ.
• Bij cliënten met depressie en co-morbide persoonlijkheidsproblematiek is extra zorgvuldige afweging van de behandelintensiteit nodig.
• Cliënten en mantelzorgers vinden het belangrijk dat er een goede band is met de therapeut, een goede organisatie van de behandeling is, dat richtlijnen worden gebruikt en dat de juiste onderdelen van de behandeling worden toegepast.
• Door voorspelinstrumenten zoals de DM-TRD zorgvuldig in te zetten, kan de behandelplanning beter worden afgestemd op de individuele cliënt, waardoor behandelresultaten kunnen verbeteren.
• Een aanvullende aanbeveling is dat het systematisch evalueren van behandelingen, die volgens de richtlijn worden gegeven, kan bijdragen aan betere behandeluitkomsten, het voorkómen van onder- of overbehandeling en betere data voor vervolgonderzoek.

Meer informatie

Datum: 31 oktober 2025
Locatie: Aula van de Universiteit Maastricht, Minderbroedersberg 4-6, Maastricht
Promotoren: Prof. dr. Frenk Peeters (Maastricht University), Prof. dr. Jan Spijker (Radboud University Nijmegen), Prof. dr. Eric Ruhé (Radboud umc Nijmegen), Dr. Michael van den Boogaard (PsyQ)

Dyllis van Dijk is psychiater en werkzaam als onderzoeker bij PsyQ Haaglanden. Daarnaast is zij werkzaam als geneesheer-directeur binnen Parnassia Groep regio Haaglanden.
 

Een digitaal exemplaar van het proefschrift kun je hier inzien en downloaden.