Onderzoek naar traumagerichte behandeling bij eetstoornissen en PTSS
Jeffrey van der Starre is GZ-psycholoog bij het TOPGGz Eetstoornis Experts Netwerk (EEN) van Emergis en Parnassia, specifiek PsyQ Eetstoornissen Rotterdam en Den Haag. Daarnaast is hij promovendus bij de Universiteit Leiden. Hij verdiept zich in een onderwerp dat behandelaren in de praktijk tegen komen, maar waar nog maar weinig wetenschappelijk over bekend is: de behandeling van de combinatie van een eetstoornis en posttraumatische stressstoornis (PTSS). Onlangs verscheen het eerste artikel van zijn onderzoek in de European Eating Disorders Review.
Waarom dit onderzoek?
‘Wat we soms zien in de praktijk, is dat traumaklachten eetstoornissen kunnen beïnvloeden,’ vertelt Jeffrey. ‘Sommige cliënten gebruiken hun eetgedrag bijvoorbeeld om spanning te verminderen of nachtmerries en herbelevingen te dempen.’
Er is nog weinig bekend over hoe je deze combinatie van klachten het beste kunt behandelen. Jeffrey’s promotieonderzoek richt zich daarom op het snijvlak van eetstoornissen, trauma en PTSS. Het onderzoek bestaat uit meerdere onderdelen, waaronder een lopende behandelstudie waarin wordt onderzocht of beide problemen gelijktijdig aangepakt kunnen worden.
De therapeut centraal
Voor dit eerste deel van het onderzoek koos Jeffrey voor een andere invalshoek. Niet de cliënt stond centraal, maar de behandelaar: hoe denken therapeuten over traumagerichte behandelingen bij cliënten met een eetstoornis en comorbide PTSS?
De belangrijkste bevindingen die naar voren kwamen zijn:
- De opvattingen van behandelaren over de veiligheid en effectiviteit van traumagerichte behandeling spelen een belangrijke rol in de overweging of behandelaren imaginaire exposure of EMDR voor PTSS aanbieden bij deze doelgroep.
- Therapeuten zijn minder geneigd cliënten uit te sluiten van EMDR dan imaginaire exposure voor PTSS wanneer er sprake is van een eetstoornis en PTSS.
‘Factoren waarvan we uit eerder onderzoek dachten dat ze invloed hadden op het wel of niet aanbieden van traumagerichte behandeling zoals leeftijd, geslacht, ervaring of angstgevoeligheid, bleken hier geen rol te spelen,’ zegt Jeffrey. ‘Het gaat vooral om wat iemand denkt over de behandeling.’
‘De belangrijkste voorspeller of therapeuten EMDR of imaginaire exposure voor PTSS bij cliënten met een eetstoornis aanbieden zijn hun opvattingen over de effectiviteit, veiligheid en verdraagzaamheid van deze methoden’
Dat biedt perspectief: ‘Wanneer je hier aandacht aan besteedt in scholing, intervisie en supervisie, kun je de kans vergroten dat cliënten deze effectieve behandelingen daadwerkelijk aangeboden krijgen en dat ze verder worden toegepast in de zorg.’
Teamsport binnen TOPGGz
Jeffrey benadrukt dat hij niet alleen werkt: ‘Ik heb het geluk dat ik kan leunen op enorme expertise. Dankzij onze TOPGGz erkende afdelingen, de samenwerking binnen het Eetstoornis Experts Netwerk (ÉÉN) en de Universiteit Leiden kunnen we het onderzoek goed uitrollen en veel van elkaar leren. Het is echt teamsport wat we met zijn allen aan het beoefenen zijn.’
Het eerste artikel is tot stand gekomen in samenwerking met een team van onderzoekers: dr. Martie de Jong, dr. Rianne de Kleine, dr. Carmen Voogt, prof. dr. Maartje Schoorl en prof. Dr. Wijbrand Hoek. Het artikel is open access en voor iedereen te lezen.