In een andere wereld: hoe VR de deur opent naar herstel
14 augustus 2025
Birgit Booij over het inzetten van Virtual Reality in traumabehandeling
Stel je voor: je zet een bril op en binnen een paar seconden sta je in een andere wereld. Een veilige plek, speciaal ingericht om te oefenen met iets wat in het echte leven moeilijk of confronterend is. Je zit in een virtuele woonkamer of staat op een podium, voor een groep mensen die aandachtig, of juist verveeld, naar je kijkt.
Birgit Booij is klinisch psycholoog bij PsyQ Eindhoven. Met een achtergrond in cognitieve gedragstherapie, schematherapie en traumatherapie, is zij dagelijks bezig met het behandelen van complexe trauma’s. Haar passie voor innovatie en effectievere behandelmethoden leidde haar tot het gebruik van virtual reality (VR) binnen de GGZ.
Meer regie in eigen handen
‘Toen ik voor het eerst kennismaakte met de VR-bril, dacht ik meteen: dit wil ik inzetten,’ vertelt Birgit. Op een EMDR congres volgde ze een workshop waar ze de bril kon uitproberen. Binnen de VR-bril van Psylaris doorloop je het volledige EMDR protocol met een digitale therapeut, waardoor cliënten zelfstandig EMDR sessies kunnen uitvoeren. Birgit zag direct mogelijkheden: het zou de wachttijden kunnen verkorten, de doorstroming verbeteren en cliënten meer zelfstandigheid geven in hun behandeling. Enthousiast nam ze contact op met de ontwikkelaar van de VR-bril en inmiddels is de VR-bril een vast onderdeel van het intensieve traumatraject (ITT).
Tijdens het intensieve traumatraject krijgen cliënten de VR-bril mee naar huis, als onderdeel van hun behandeling. Thuis kunnen ze zelfstandig aan de slag gaan met EMDR-VR en virtual exposure. Cliënten kunnen optioneel gebruik maken van de ontspanningsoefeningen. De bril is gekoppeld aan het systeem van Psylaris en synchroniseert bij elke sessie op locatie via het wifi-netwerk. Zo kan de behandelaar meekijken met het gebruik en gericht bespreken wat het heeft opgeleverd.
‘Het mooie is dat cliënten in hun eigen vertrouwde omgeving en op een zelf gekozen tijdstip kunnen oefenen, je merkt dat mensen meer grip krijgen op hun herstel. Voor de meeste mensen is het echt een meerwaarde in hun behandeling.’ vertelt Birgit.
Gericht oefenen met focus en veiligheid
De VR-bril bevat verschillende modules die aansluiten bij wat iemand nodig heeft. Dat kan variëren van een EMDR-sessie om een heftige herinnering te verwerken tot exposure, bijvoorbeeld om te oefenen met spreken in het openbaar. Zo vormt de bril een veilige tussenstap, vooral wanneer oefenen in de echte wereld lastig is. Bij gevoelige thema’s zoals huiselijk geweld of woede-uitbarstingen is het niet mogelijk om in het dagelijks leven te oefenen door blootstelling aan huiselijk geweld. De VR bril zorgt dan voor een goed alternatief om toch triggers op te zoeken.
‘Het is niet erg om getriggerd te worden,’ legt Birgit uit. ‘Sterker nog, dat is juist wat we in exposure opzoeken. Mensen hebben vaak een angstige verwachting: Als ik getriggerd raak, dan raak ik overspoeld of ik krijg een paniekaanval en ik kom er niet meer uit. Maar in de behandeling gaan we juist samen kijken: komt die verwachting eigenlijk wel uit?’
Wat opvalt, is dat mensen zich in de virtuele omgeving vaak beter kunnen concentreren. ‘Vooral cliënten met ADHD zeggen: ik ben niet meer afgeleid door alles om me heen. In de bril zit ik echt in mijn eigen wereldje,’ vertelt Birgit. ‘Dat helpt hen om bij de oefening te blijven. En dat maakt de verwerking vaak effectiever.’
Kansen voor de toekomst
Birgit ziet veel potentie voor de toekomst. Niet alleen binnen de specialistische GGZ, maar ook in de basiszorg. Tegelijkertijd blijft ze realistisch. VR is geen wondermiddel. Het is een krachtig hulpmiddel en altijd onderdeel van een zorgvuldig opgebouwde behandeling.
'De drempel is lager dan je denkt, voor cliënten én voor behandelaars. En de resultaten zijn echt de moeite waard!’