Dora Wynchank over ADHD en slaap
Dora Wynchank is psychiater en onderzoeker bij PsyQ en gespecialiseerd in ADHD bij volwassenen. In een interview voor Coalitie Leefstijl in de Zorg vertelt zij meer over hoe slaap en het biologische ritme een rol spelen in het leven van mensen met ADHD.
‘Bij een groot deel van de mensen met ADHD is de biologische klok ontregeld,’ zegt Dora. ‘En als je slaap niet klopt, kun je eigenlijk niet goed beoordelen wat er verder nog speelt.’ Veel volwassenen met ADHD zijn nachtuilen. Zij vallen laat in slaap omdat hun interne klok simpelweg nog niet aangeeft dat het tijd is om te gaan slapen.
Slaap als kernprobleem bij ADHD
Volgens Wynchank heeft ongeveer tachtig procent van de volwassenen met ADHD een verlate slaapfase, dit betekent dat de aanmaak van melatonine gemiddeld zo’n anderhalf uur later begint dan bij anderen. Daardoor voelen ze zich juist alert op het moment dat de meeste mensen moe beginnen te worden.
Die verschuiving in slaapritme leidt vaak tot chronisch slaaptekort, met grote gevolgen zoals: vermoeidheid, concentratieproblemen, stemmingswisselingen en risico op gezondheidsproblemen zoals obesitas of cardiovasculaire aandoeningen.
Mensen met ADHD hebben daarnaast ook vaker te maken met:
- Insomnie, moeite met inslapen of doorslapen
- Rusteloze benen, vooral bij vrouwen
- Slaapapneu
Deze slaapproblemen kunnen samen voorkomen en versterken elkaar, wat de ernst van ADHD-symptomen verder vergroot.
Vrouwen en hormonale invloeden
Bij vrouwen spelen daar bovenop ook hormonen nog een grote rol. Hormonen zoals oestrogeen en progesteron beïnvloeden slaap en prikkelverwerking. Rond de menstruatie, na de zwangerschap of in de overgang nemen klachten vaak toe. ‘Bij vrouwen wordt ADHD vaak later herkend. Slaapproblemen en hormonale veranderingen worden niet altijd in samenhang gezien,’ vertelt Dora.
Diagnose en behandeling: eerst slaap, dan label
Dora pleit ervoor om slaap altijd onderdeel te maken van diagnostiek: ‘Als we ADHD behandelen, kijken we niet alleen naar de psyche, maar ook naar slaap, beweging, stress en lichamelijke gezondheid. We moeten mensen blijven behandelen met een holistische blik, en vooral breed blijven kijken.’
Lees het volledige interview via Coalitie Leefstijl in de Zorg
Op vrijdag 6 maart spreekt Dora Wynchank over ADHD en slaapstoornissen op het Congres Slaapstoornissen. Op dinsdag 7 april geeft ze de lezing ‘Van stress tot slaap: hoe brein, hormonen en hart elkaar beïnvloeden door het leven van de vrouw heen’ op Congres Het Vrouwenhart. Voor beide congressen zijn nog tickets beschikbaar.
Dora Wynchank is psychiater en onderzoeker gespecialiseerd in ADHD bij volwassenen, met name op het gebied van slaapstoornissen, hormonale invloeden (bijv. bij vrouwen) en diagnostiek.