Hoogspecialistische consultatie bij eetstoornissen helpt cliënt en de ggz
Wanneer de behandeling van een eetstoornis vastloopt, kan een specialistische blik veel verschil maken. Nieuw onderzoek van het Topreferent Eetstoornissen Netwerk (TEN) laat zien dat hoogspecialistische consultatie* onder andere kan bijdragen aan een betere doorstroom in de ggz. Zo kunnen in het jaar na consultatie zo’n 500 behandelplekken vrijkomen. Die winst zit niet alleen in minder druk op de ggz, maar ook in de gezondheid van cliënten.
“We zien dat cliënten soms lang in behandeling blijven zonder voldoende herstel. Juist dan is het belangrijk om eerder een expert uit de hoogspecialistische ggz in te schakelen", aldus hoofdauteur dr. Carmen Voogt, senior onderzoeker bij het Eetstoornis Experts Netwerk (ÉÉN). “Deze kan meekijken en nieuwe aanknopingspunten bieden. Zo'n consultatie betekent overigens niet automatisch dat iemand naar de zwaarste vorm van zorg moet. Soms helpt een expert juist om een verwijzing te voorkomen en een behandeling dichter bij huis succesvol voort te zetten. Bijvoorbeeld door de aandacht te verschuiven naar onderliggende problematiek als trauma of persoonlijkheidsproblematiek.”
Wat hoogspecialistische consultatie kan opleveren
Voor het onderzoek voerden de onderzoekers een verkennende economische impactanalyse uit. Daarin keken zij wat er kan gebeuren als consultatie wordt ingezet bij cliënten die langer dan twee jaar in behandeling zijn in de gespecialiseerde ggz voor een eetstoornis. De analyse laat zien waar de winst kan zitten.
- Verlaging van de ziektelast
- Verhoging beschikbare capaciteit binnen de ggz
Er komen 500 behandelplekken vrij in het jaar na consultatie (18,7 procent), waardoor cliënten sneller geholpen kunnen worden - Vermindering arbeidsverzuim
Jaarlijkse verzuimkosten door eetstoornissen nemen af met 4,5 miljoen - Vermindering directe ggz-kosten
Hoewel consultatie een investering vraagt (4 miljoen) levert dit over een periode van 5 jaar juist winst op (19 miljoen).
De impact gaat verder dan de cijfers. Als een eetstoornis lang voortduurt en de behandeling niet effectief blijkt, neemt de druk op cliënten en naasten toe. Carmen: “Denk aan ouders die thuisblijven met hun kind, omdat er geen ruimte is voor opname. Door consultatie kan passende behandeling, op de juiste plek, op het juiste moment aangeboden worden, zodat problemen niet verder escaleren.”
Pleidooi voor bredere inzet
Hoewel consultatie al regelmatig wordt ingezet, gebeurt dit volgens Carmen nog te weinig. “Deze optie is nog niet bij iedere behandelaar bekend", legt ze uit. “Daarbij geven professionals zo'n consultatie onbetaald, naast hun gewone werkzaamheden. Door het ontbreken van een vaste vergoeding voor consultatie blijft de beschikbaarheid kwetsbaar, terwijl vroegtijdige expertise juist kan voorkomen dat behandelingen onnodig lang vastlopen.”
“We pleiten daarom voor structurele vergoeding van consultatie door zorgverzekeraars of gemeenten Als we willen dat cliënten sneller passende hulp krijgen, moeten we hoogspecialistische kennis eerder naar de behandeling brengen. Niet pas als alle opties zijn uitgeput.”
Het onderzoek is in 2026 gepubliceerd in het Tijdschrift voor de Psychiatrie en is hier te downloaden.
*Voor de leesbaarheid gebruiken we in het vervolg enkel de term ‘consultatie’.