Actueel

Componence Asset List

19 augustus 2020

regulier+-+Karin+Slotema.jpg.png

Karin Slotema, psychiater bij PsyQ en bijzonder hoogleraar Persoonlijkheidsstoornissen namens Parnassia Groep, aanvaardde op 11 september haar ambt aan de Erasmus Universiteit Rotterdam met de oratie ‘Persoonlijkheidsstoornissen in beeld’. Mensen met een persoonlijkheidsstoornis hebben moeite om met emoties om te gaan en hebben meestal een laag zelfbeeld. Door hun omgeving, en zelfs door hulpverleners, worden ze daardoor nog te vaak als ‘moeilijk mensen’ gezien, in plaats van als mensen die psychische hulp nodig hebben, aldus Slotema.

Hoge lijdensdruk

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat persoonlijkheidsstoornissen veel voorkomen, maar vaak niet (tijdig) herkend en dus ook niet behandeld worden. Van de in totaal tien soorten persoonlijkheidsstoornissen is alleen de borderline-persoonlijkheidsstoornis uitgebreid onderzocht.

Patiënten met een persoonlijkheidsstoornis hebben minder vaak betaald werk, minder vaak een relatie en meer problemen met sociale contacten dan mensen zonder deze diagnose. De meerderheid is getraumatiseerd – vaak al in de kindertijd – en dat kan grote gevolgen hebben voor de lichamelijke en mentale ontwikkeling. Meestal is ook sprake van andere psychiatrische aandoeningen, zoals depressie of middelenmisbruik.
Behandeling en verbetering van de kwaliteit van leven van patiënten met een persoonlijkheidsstoornis is goed mogelijk. Er zijn meerdere effectieve psychotherapieën beschikbaar. Daarnaast kunnen patiënten medicatie gebruiken en kan lichaamsgerichte - en systeemtherapie worden aangeboden.

Een persoonlijkheidsstoornis tijdig herkennen

Zowel binnen de maatschappij als door hulpverleners binnen en buiten de ggz worden persoonlijkheidsstoornissen slecht herkend, stelt Slotema. “Dat is echt zonde, want verandering is mogelijk, hoe eerder hoe beter.”

Overweeg een persoonlijkheidsstoornis wanneer sprake is van een langdurig patroon van problemen met emotieregulatie, zelfbeeld en het contact met anderen. Het officieel stellen van een persoonlijkheidsstoornis vergt uitgebreid onderzoek, maar er is een korte screeningslijst van acht vragen beschikbaar, de Standardized Assessment of Personality, Abbreviated Scale (SAPAS, Moran et al., 2003; Ball et al., 2017). PsyQ biedt een online zelftest voor mensen die vermoeden dat hun klachten verband houden met een persoonlijkheidsstoornis (gebaseerd op de SAPAS).

Lees ook meer over hoe je een persoonlijkheidsstoornis herkent en dat herstel goed mogelijk is in het onlangs verschenen artikel Epidemiologisch bulletin GGD Haaglanden (p.29).

“Ik ben blij dat de Parnassia Groep zo veel aandacht besteedt aan dit thema, want mensen met een persoonlijkheidsstoornis hebben een hoge lijdens­druk en kunnen veel problemen ervaren in het dagelijks leven. Ook voor hun omgeving en de maatschappij is het niet makkelijk. Het mooie is dat ik in mijn onderzoek mijn praktijkervaringen kan gebruiken. En andersom: dat ik de onderzoeksresultaten meteen kan toepassen in de praktijk.”

Zie ook:

  • Artikel over het erkennen en herkennen van persoonlijkheidsstoornissen
    ’in het onlangs uitgegeven Epidemiologisch bulletin GGD Haaglanden
  • Interview met Karin Slotema op Radio Rijnmond
  • Karin Slotema hield haar oratie ‘Bijzondere leerstoel Persoonlijkheidsstoornissen’ op 11 september 2020. Terugkijken kan tijdelijk via deze link.