Zie ik nu overal ADD?

Door Marian van Geest

Sinds 2 jaar werk ik bij PsyQ, Programma ADHD bij volwassenen in Den Haag als coach (SPV). Een half jaar geleden kreeg mijn dochter van 18 de diagnose ADD. We zijn blij met deze kennis, het heeft mijn dochter en mij uiteindelijk veel positiefs opgeleverd. Afzonderlijk van elkaar hebben we een verschillend en bijzonder proces doorgemaakt waarbij ik als hulpverlener en moeder nogal eens tegen innerlijke tegenstrijdigheden ben aangelopen.

Even een stukje voorgeschiedenis
Mijn dochter was vanaf haar geboorte een "model kind" dat wil zeggen, weinig huilen en goed eten en slapen. Zij ontwikkelde zich voorspoedig. Mijn enige zorg bij deze lieve rustige baby was, of ze voldoende kreeg wat ze nodig had, want ze vroeg zelf niet zo veel.
Hoe ondernemend ze later ook was, vaak moest ik haar op verschillende gebieden over de drempel helpen. Ze wilde altijd eerst heel zeker weten of ze iets kon voordat ze het ging proberen. Deze behoefte aan controle zette zich voort op sociaal gebied. Ze selecteerde zorgvuldig een aantal vriendjes die goed bij haar pasten qua interesse en hobby's. Ze was enerzijds een sociaal en open kind, maakte makkelijk contact; echter in een klas of groep viel ze vaak buiten de boot. Ze was niet ad rem genoeg en kon de snelle communicatie onder haar leeftijdsgenootjes niet altijd volgen.

Altijd anders
Achteraf vertelt ze zich altijd anders gevoeld te hebben. Ze werd gepest in de bovenbouw.
Toch was het geen kind met opvallend grote problemen, ze redde het wel. Ze blijkt over goede compensatie mechanismen te beschikken (nl., een optimistische kijk op zichzelf en anderen, waardoor het niet echt slecht ging. Maar mijn "altijd maar bezorgde gevoel" bleek later juist. Het was alleen zo moeilijk er in de kindertijd greep op te krijgen. Waar zat het 'm nou in?
Op school was zij een "een puzzel" voor leerkrachten, ook zij kregen geen grip op haar. Ik kreeg vaak te horen dat ze zo dromerig en afwezig was. Ze deed niet goed mee op school maar redde het op het laatste nippertje altijd wel weer. Uit onderzoek van de zorgcommissie op school kwam naar voren: hoog intelligent, aanwijzingen voor dyslexie en een aandachtsstoornis, mogelijk autisme. Er volgde een onderzoek in de kinderpsychiatrie op haar 10e jaar. Autisme werd al snel uitgesloten, wat voor mij geen nieuws was. Ze heeft namelijk veel fantasie, gevoel voor humor en kan zich goed inleven in anderen. Ook vonden ze geen gronden voor een aandachtsstoornis, maar ze noemden het de "verbaal/performaal-kloof" op basis van psychologisch onderzoek waar een IQ test bijzat.

Twijfel
In die periode was ik opgelucht. Op de middelbare school echter ging ik twijfelen. Toen ze de diagnose dyslexie kreeg verklaarde dat een deel van de problemen, maar voor mij niet voldoende. Dyslectische kinderen zouden ook dromerig en chaotisch zijn, maar vergeten ze de meeste afspraken? Raken ze bijna hun baantje kwijt omdat ze gewoon vergeten er naartoe te gaan? Vallen ze tijdens de les in slaap omdat ze zo moe zijn van het concentreren? Docenten twijfelden aan haar motivatie en ik werd vaak boos omdat haar kamer een ongelooflijke puinhoop was. Het begon mij wel te dagen dat ze het gewoon niet overzag.

En toch...
Toen ik 2 jaar geleden ging werken bij Programma ADHD bij volwassenen, begreep ik al heel snel dat mijn dochter ADD had, maar wij hebben nog een heel proces doorgemaakt voordat we overgingen tot onderzoek. Ik kreeg twijfels over ADHD, ik ging het ineens van een andere kant bekijken, namelijk de kant van een moeder. Vragen als "wil ik mijn dochter wel aan de pillen?" passeerden de revue. Ik ging ook twijfelen aan mijn positie in het werk: "zit ik nu te veel verstrikt in ADHD?" en "kan ik mijn werk nog werk nog wel goed doen?"
Enkele mensen in mijn omgeving, waaronder mijn huisarts, vroegen zich af of ik als enthousiaste hulpverlener nu ineens "overal AD(H)D zag". Was hier sprake van beroepsdeformatie?
Ik belandde in een periode met veel twijfels waar ik min of meer door mijn dochter werd uitgehaald. Zij was ondertussen gaan lezen over ADHD. Voor haar was het al snel duidelijk, de puzzelstukjes vielen op hun plek. Zij wilde een onderzoek! Ik kreeg van haar het laatste duwtje om tot het besef te komen, dat ik haar tekort zou doen als we het onderzoek niet zouden laten doen.

Hoe gaat het nu?
Ik kan niet anders zeggen dan "heel goed". We hadden eerder al besloten om van 5 VWO naar de eindexamenklas van de HAVO te gaan. Dit was al een stuk makkelijker maar het bleef haar moeite kosten om haar aandacht erbij te houden. Toen de diagnose ADD eindelijk werd gesteld en ze behandeld werd met Concerta zagen we een stijgende lijn. Nu ze op een dosis van 54 mg zit haalt ze op haar sloffen hoge cijfers. Ze kan nu in de les opletten en hoeft niet veel huiswerk meer te maken. Zij heeft het even moeilijk gehad met de gedachte "wisten we het maar eerder, dan had ik VWO gehaald" maar voor haar beroepskeuze is het niet nodig.
Ze merkt dat ze nu meerdere dingen tegelijk kan, bijvoorbeeld huiswerk maken bij de TV.
Ze kon altijd moeilijk haar aandacht bij een gesprek houden en wist halverwege niet meer waar het over ging. Ze vermeed wel eens feestjes om dat ze zich moeilijk kon focussen op meerdere gesprekken, ze werd hier heel moe van en voelde zich dan vaak een buitenstaander.

Ik maakte me zorgen omdat ze zich te veel dreigde te isoleren. In korte tijd zag ik hier ook veel verandering in komen. Ze is nu minder teruggetrokken, doet vaak leuke dingen met vrienden en haar vriendenkring breidt zich uit!
Tenslotte heeft ze voor het eerst zelf haar kamer grondig opgeruimd en ze heeft dingen weggegooid, dit was altijd een probleem voor haar.

Ze is momenteel nog druk aan het lezen over ADHD, om het helemaal een plek te geven in haar leven. Ook is zij zich toenemend bewust wat haar sterke en zwakke kanten zijn en hoe ze hiermee om moet gaan. Wij zijn allebei heel blij dat we deze stap hebben genomen. Ook de critici in onze omgeving zien de verbetering. Ze wil volgend jaar op de kunstacademie gaan studeren en ik heb er vertrouwen in dat haar dit gaat lukken!