Iedereen een ECG?

Door Sandra Kooij

In de NRC van 22 april 2008 verscheen een bericht dat elke ADHD patiënt die stimulantia gaat gebruiken voortaan vooraf een hartfilmpje zou moeten krijgen. Het bericht was afkomstig uit een artikel in het blad Circulation van 21 april 2008 getiteld 'Cardiovascular monitoring of children and adolescents with heart disease receiving stimulant drugs'.

Bij nalezing van het originele artikel bleek dat de tekst ruimte laat voor verschillende interpretaties. De titel verwijst naar de speciale risicogroep van kinderen met (verdenking op) hartafwijkingen die vanwege ADHD stimulantia krijgen. Voor hen is een ECG nuttig om de kans op ev. complicaties van te voren in te kunnen schatten. Iets heel anders is de conclusie om ALLE kinderen en adolescenten met ADHD (over volwassenen wordt overigens niet gesproken) een ECG af te nemen voor de start met de medicatie.
De American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (AACAP) kwam op 16 mei 2008 met een rectificatie omdat ook zij vonden dat de tekst voor meerdere uitleg vatbaar was.

ADHD, stimulantia en het hart
Stimulerende ADHD medicijnen versnellen de hartslag gemiddeld met 1-2 slagen/min en doen de bloeddruk met 3-4 mm Hg stijgen; normaal is dit geen probleem, maar voor patiënten met (aangeboren) hartafwijkingen kan dit een risico inhouden. De hartafwijking zelf echter veroorzaakt het grootste risico op problemen. Om te weten te komen of de ADHD medicijnen een eigen aandeel in het risico hebben moet onderscheid worden gemaakt tussen complicaties bij patiënten met hartafwijkingen met en zonder ADHD medicatie. In het onderzoek hiernaar kon niet worden aangetoond dat de ADHD medicatie zelf de oorzaak was van hartproblemen. Dat wil zeggen, er waren ongeveer evenveel sterfgevallen in de groep met hartafwijkingen met, als zonder ADHD medicatie.

Wat kunnen patiënten doen?
Om die reden waarschuwt de Amerikaanse Food and Drug Association (FDA) dat kinderen en volwassenen met hartafwijkingen dit moeten melden aan de arts en dat zij deze medicatie alleen kunnen gebruiken als de risico´s tevoren zijn afgewogen. De medicatie bijsluiters zijn hierop aangepast. ADHD kan het best worden behandeld met stimulantia, die veilig zijn en goed werken bij zo´n 70%. De groep met hartafwijkingen loopt mogelijk meer risico door de combinatie van hartafwijkingen en de versnelde hartslag door de medicijnen. Voor hen alleen gelden dus extra voorzorgen.

Wat kunnen artsen doen?
Om ev. hartproblemen tijdig op te sporen wordt artsen geadviseerd om deze altijd voorafgaand aan het medicatiegebruik na te vragen zowel bij de patiënt, als in de familie, en om bloeddruk en pols voor en tijdens de behandeling te meten. Als er aanwijzingen zijn voor hartproblemen volgt pas verder uitgebreid onderzoek, waaronder een ECG.

Meer informatie: http://www.fda.gov/  en http://www.aacap.org/

In de NRC van 22 mei is een rectificatie geplaatst.