Een leven lang ADHD zonder het te weten

Door Olger Koopman
De Stentor, 06 februari 2008

		Edo Mulder is zeer in zijn nopjes nadat hij met goed gevolg de rijtest aflegde, waarmee hij weer recht heeft op z'n rijbewijs.
Foto Frans Paalman

HATTEM - Zijn been staat weer helemaal recht, de pijn in z'n stuitje is volledige verdwenen en het opstaan 's morgens gaat weer crescendo.

Edo Mulder uit Hattem is de tachtig inmiddels gepasseerd, maar voelt zich weer een jonge hond van zeventig. En dat allemaal dankzij een minuscuul 'wonderpilletje', dat hij per toeval kreeg voorgeschreven. Al zijn hele leven voelt Mulder zich een vreemde eend, nooit wist hij waarom. Sinds kort is echter duidelijk dat hij geboren is met ADHD. Tegenwoordig is deze aandachtsstoornis alom bekend en goed te behandelen, maar Mulder moest andere wegen bewandelen om het leven door te komen. Nu wil hij heel graag zijn verhaal doen, voornamelijk om eventuele lotgenoten te helpen. Maar ook om (huis)artsen te wijzen op het bestaan van ADHD bij ouderen.

"Als kind was ik al een aparte. Speelde nauwelijks met andere kinderen en kon me maar moeilijk concentreren. Een verstrooide professor heette dat toen", begint de geboren Amsterdammer zijn relaas. "Ik herinner me bijvoorbeeld een keer dat we naar het concertgebouw gingen. 'Mama, mijn schoenen doen zo'n pijn', zei ik. Bleek dat ik mijn schoenen aan de verkeerde voet had aangetrokken. Dat soort dingen had ik constant. Mijn broer zei altijd dat hij rijk kon worden van al de dingen die ik verloor."

Desondanks komt Mulder redelijk succesvol door het leven. Hij doet hbs en werkt daarna een tijdlang in Chicago, bij een bedrijf dat diesellocomotieven produceert. Daar gaat hij in 1960 zo door de rug dat hij er chronische pijn in zijn stuit aan overhoudt. Jaren later komt hij in Zwolle terecht, waar hij mede-oprichter is van het latere Diesel Marine International aan de Botterweg.

Dankzij een gestructureerd leven, en vooral dankzij de inzet van zijn vrouw, kan hij zijn 'afwijking' onder controle houden. Het wegvallen van zijn vrouw enkele jaren geleden is voor hem daarom in meerdere opzichten een persoonlijke ramp. Het leven wordt voor Mulder met het verstrijken der jaren steeds moeilijker. "Op een gegeven moment kon ik 's morgens nauwelijks nog m'n bed uitkomen.En ik had altijd pijn. In mijn rug, maar ook in mijn been, waar ik in 2002 doorheen ben gezakt en dat sindsdien scheef staat."

Mulder gaat met zijn klachten naar de huisarts die hem het middel Ritalin voorschrijft. Niet omdat hij ADHD vermoedt, maar als een oppepper die hem 's ochtends het bed uit moet krijgen. Het bleek een schot in de roos.

"Een mirakel", noemt de Hattemer het. "Ik was niet alleen een stuk fitter, maar kon me plotseling ook veel beter concentreren. En dingen onthouden. De rugpijn verdween en ook mijn been stond weer recht. Ik snapte er helemaal niks van." Het onbegrip voor het wonderbaarlijk herstel blijft, totdat Mulder op een morgen in juni de Stentor doorbladert. Bij het verhaal 'Als je aandacht uitstaat' van Lindy Jense valt hij bijna van verbazing van zijn stoel. "Het ging over ADHD bij volwassenen, iets wat tien jaar geleden nog niet officieel bestond. Alles viel ineens op z'n plek. Wat ze beschreef kon ik zo op mezelf toepassen. Eindelijk wist ik, waar ik mijn hele leven tegenaan gelopen had, en ook waarom dat Ritalin zo goed aansloeg: het is een belangrijk medicijn tegen ADHD."

Er zat echter nog wel een vervelend addertje onder het gras. Omdat Mulder niet als ADHD'er bekend stond, raakte hij zijn roze papiertje kwijt. Bij niet-ADHD-patiënten geldt Ritalin - en het vergelijkbare Medikinet dat hij nu slikt - namelijk als een pepmiddel. Het duurde een jaar voor hij het medisch attest en de rest van de papierwinkel voor elkaar kreeg. Een rijtest moest uiteindelijk uitsluitsel brengen. Die test legde hij gisteren met goed gevolg af.

In Hattem zit dus weer een gelukkige senior mèt toekomstperspectief. En dat is iets dat hij ook lotgenoten gunt. "Het kan bijna niet anders of er zitten nog meer senioren in hetzelfde schuitje. Er is op dit moment te weinig bekend over 'ouderdoms-ADHD'. Ik heb een goede vriend die een zeer gerespecteerd psychiater is geweest. Zelfs voor hem was dit nieuw, en dat geldt waarschijnlijk ook voor een hoop huisartsen. Ik hoop dat ze er door mijn verhaal meer aandacht voor hebben en dat ze zodoende anderen kunnen helpen."