Slaapklachten komen veel voor; ongeveer 20 tot 30% van de mensen heeft er wel eens enkele dagen tot enkele weken last van. In de meeste gevallen gaan de klachten vanzelf over. Sommige mensen hebben een veel langere tijd last van een verstoorde slaap. Op den duur komen zij in een vicieuze cirkel terecht.
Gevolgen
Slecht slapen kan leiden tot een minder goede weerstand, verminderde concentratie, vermoeidheid, emotionele spanning, angst of een sombere stemming. Die kunnen op hun beurt zorgen voor toegenomen prikkelbaarheid en piekeren waardoor het slapen weer negatief wordt beïnvloed. Veel psychische stoornissen, zoals angst en depressie gaan gepaard met een verstoorde slaap. Soms is een verstoorde slaap het eerste verschijnsel van zo'n stoornis.
ADHD en slaapproblemen
Bij ADHD komen slaapproblemen heel vaak voor. Ongeveer 80% van de mensen met ADHD heeft last van slaapproblemen, met name van een verlate slaapfase. Bij een verlate slaapfase loopt het biologische ritme niet meer gelijk met het dag/nachtritme van de kloktijd. Dit kan leiden tot chronisch te laat komen op school of op het werk, en tot chronisch slaaptekort.
Slaapeducatiegroep
Programma ADHD bij volwassenen van PsyQ Haaglanden is daarom begin maart 2009 gestart met een zogenaamde Slaapeducatiegroep. Het doel van deze groep was om kennis en inzicht te verschaffen over de slaapopbouw en over methoden om de slaapkwaliteit te verbeteren, waaronder behandeling met melatonine aan het eind van de middag en licht ‘s ochtends. In de Slaapeducatiegroep wordt voorlichting gegeven over slaap. Ook wordt advies gegeven over manieren om de slaap te verbeteren. Op deze manier wordt getracht het biologische ritme weer gelijk te krijgen met het dag/nachtritme van de kloktijd.
Effect
Na evaluatie van de eerste Slaapeducatiegroep kan geconcludeerd worden dat de eerste resultaten veelbelovend zijn. De groepsleden gaven aan dat hun slaappatroon na de groep stabieler is geworden. Zij gingen op een gerichte tijd naar bed en stonden vaker op een vaste tijd op. Ook gingen zij vroeger naar bed en stonden vroeger op. De groepsleden vertelden dat zij meer inzicht hebben gekregen in hun slaap/waakpatroon en beter wisten wat bij hen invloed had op de slaap. Over het algemeen sliepen ze langer en de kwaliteit van hun slaap verbeterde. Hierdoor werden zij uitgerust wakker en werden ze minder vaak wakker in de nacht.
Resultaten
Bij de evaluatie is gebruikt gemaakt van de Vragenlijst Ochtend/Avondmens (VOA). Uit de resultaten bleek dat elk groepslid meer ochtendmens is geworden na de groep. De groepsleden vonden het prettig dat er gerichte aandacht was voor hun ritme en het herstel hiervan. Er waren 6 bijeenkomsten, de deelnemers hadden er graag meer gehad. Tevens hadden zij meer aandacht willen besteden aan dagstructuur. Hierover wordt door de groepscoaches nagedacht. Concluderend kunnen we stellen dat de Slaapeducatiegroep bijdraagt aan het verbeteren van het ritme en de kwaliteit van de slaap van patiënten met ADHD en een verlate slaapfase.
Aanmelden
ADHD'ers met een verlate slaapfase die in behandeling zijn bij PsyQ Haaglanden kunnen zich via hun behandelaar aanmelden voor de Slaapeducatiegroep. De Slaapeducatiegroep zal naar alle waarschijnlijkheid in september 2009 weer van start gaan. Op termijn zal deze groep ook in andere PsyQ vestigingen worden aangeboden.
Bron: Nieuwsbrief voor patiënten, jaargang 5, nummer 2, juni 2009