Hulpverleners aan het woord: Jeanet Jager

Jeanet Jager, sociaal-psychiatrisch verpleegkundige. Sinds 2007 is zij werkzaam bij programma ADHD bij volwassenen van PsyQ Den Haag.

Hoe ziet een doorsnee werkdag er voor je uit?

Ik begin mijn dag met het voorbereiden van de gesprekken met de patiënten van die dag. Ik kijk hoe ver patiënten in de behandeling zitten, met welk doel ze bezig zijn, wat we de vorige keer hebben besproken en wat er geregeld moet worden. Dan check ik mijn mail. Ik start al vroeg, rond 8.00-8.15 uur, met het spreken van patiënten die graag voor hun werk of school willen komen. Als er geen overleg gepland staat, kan ik wel de hele ochtend achter elkaar patiënten spreken. Tussendoor maak ik tijd voor koffie of een telefoontje. ‘s Middags is eigenlijk hetzelfde als 's ochtends. Omdat je niet de hele dag achter elkaar patiënten kunt spreken, is het belangrijk dat er voldoende afwisseling in je dagprogramma zit. Zo'n afwisseling kan bijvoorbeeld zijn het draaien van een groepstraining, een intake doen of een overlegsituatie.

Wat zijn jouw specifieke taken als sociaal-psychiatrisch verpleegkundige?

Als SPV heb je vaak patiënten die veel praktische problemen hebben en waar veel voor geregeld moet worden. Samen met de patiënt inventariseer je wat er gedaan moet worden en wat prioriteit heeft. Je kijkt wat de patiënt zelf kan doen en waarin jij kunt ondersteunen, bijvoorbeeld door middel van een brief of telefoontje. Als iemand geen inkomen heeft, is dat het eerste waar je mee begint. Vervolgens richt je je op woonruimte of verwijs je patiënten naar een hulpverleningsinstantie waar ze een slaapplaats of een postadres kunnen krijgen. Er zijn veel mensen met dit soort problemen. Soms zijn er ook nog forse schulden waarvoor een regeling getroffen moet worden. Ook dat zet je samen met de patiënt in gang.

Hoe verloopt een gesprek met een patiënt?

Het steunsysteem van de patiënt (partner, ouders) betrek je altijd bij de behandeling, behalve als de patiënt dat perse niet wil. In de behandeling van ADHD geef je veel uitleg over de symptomen van ADHD, psycho-educatie heet dat. En je linkt die symptomen aan de problemen die de patiënt ervaart. Als er kinderen zijn, informeer je altijd naar de kinderen. Als je problemen vermoedt, bespreek je met de patiënt wat daaraan gedaan kan worden. Soms schakel ik de afdeling Preventie in voor activiteiten gericht op het welzijn van de kinderen en het voorkomen van problemen.

Hoe ziet de behandeling er verder uit?

Naast dit soort taken coach je de patiënt door de behandeling heen. Je meldt hem aan voor verschillende groepen. Bijvoorbeeld om vaardigheden te leren die hij door de ADHD niet goed beheerst. Of om meer inzicht krijgt in het eigen denkpatroon. Dat noemen we een cognitieve training. Je bespreekt de voortgang, je ondersteunt bij het leren plannen of om de administratieve taken in huis aan te pakken. Als dat onvoldoende lukt, kun je de patiënt eventueel aanmelden bij een instantie die de patiënt thuis kan ondersteunen. Naast de coaching heeft de patiënt een arts van wie hij medicatie krijgt voorgeschreven. Het item medicatie komt in ieder gesprek bij mij terug. Zoals of het lukt de medicatie op de voorgeschreven tijden in te nemen. En zo niet wat er nodig is om dat wel te kunnen. Ook overleg je met de arts over de voortgang en bij eventuele problemen.

Met welke problemen komen patiënten met ADHD bij je?

Patiënten met ADHD ervaren vaak problemen met impulsiviteit, concentratie, geheugen, organiseren, plannen maken, afmaken van taken, zelfbeheersing en zelfvertrouwen. Problemen op bovengenoemde vlakken bespreek je, je maakt er behandeldoelen van en ondersteunt de patiënt om hier beter in te worden. Soms is er meer onderzoek nodig, als onduidelijk is wat er precies aan de hand is. Na overleg in je team vraag je samen met de patiënt zo'n onderzoek aan, bijvoorbeeld een psychologisch onderzoek.

Wat vind je het leukst aan het werken met mensen met ADHD?

Mensen met ADHD zijn heel prettig om mee te werken. Het zijn vaak optimistische en energieke mensen, vol initiatieven, altijd in voor een grapje en lekker levendig. Het is nooit saai... Natuurlijk hebben al die kwaliteiten ook hun keerzijde en dat komt als onderwerp terug in de behandeling.